AKME – interaktywny kwartalnik metodyczno-edukacyjny

 

Drodzy Czytelnicy,

oddajemy w Wasze ręce kolejny numer naszego poradnika. W dużej mierze jest on poświęcony specjalnym potrzebom uczniów, ale nie tylko. Poruszane w nim zagadnienia wychodzą poza ramy szeroko rozumianej edukacji, ukazując je z perspektywy możliwości, jakie daje społeczność włączająca, której częścią powinna być szkoła. Aby tak się stało, konieczna jest powszechna wiedza na temat problemów i potrzeb osób funkcjonujących "inaczej" z powodów od nich niezależnych. Zagadnienie to porusza Anita Wieloch w swoim artykule Dlaczego TAK robisz?! czyli o mózgu osób ze spektrum autyzmu.

Odnosząc się do wyników badań i obserwacji naukowców, autorka skłania czytelnika do refleksji na temat przyczyn zachowań osób ze spektrum autyzmu, niezrozumiałych przez neurotypową część społeczeństwa. Uwrażliwia nas, aby przed wydaniem negatywnej oceny zachowania osoby ze spektrum autyzmu, pomyśleć, że każde niepokojące zachowanie dziecka ze spektrum autyzmu to komunikat do rozszyfrowania dla nauczyciela i "prośba" o modyfikację.

Podobnej reakcji ze strony nauczyciela wymaga dziecko z mutyzmem wybiórczym, o czym pisze Sabina Müller w artykule Dziecko z mutyzmem wybiórczym w grupie przedszkolnej. Autorka zwraca uwagę na objawy mutyzmu wybiórczego oraz na ich różnorodne przyczyny, co pozwoli pedagogom na podjęcie działań umożliwiających specjalistyczną diagnozę i terapię zaburzenia.

Ilustrację rozważań ukazanych w artykułach Anity Wieloch i Sabiny Müller tworzy bogata oferta filmów fabularnych poruszających problem funkcjonowania osób nieneurotypowych w społeczeństwie. Beata Cielecka przedstawia listę dzieł kinematografii światowej, na której – obok najsłynniejszego Rain Mana – znajdziemy wiele interesujących filmów, przybliżających każdemu widzowi różnorodność zachowań osób ze spektrum autyzmu. Zebrane prze autorkę obrazy stanowią nieocenione źródło wiedzy o zachowaniach dotykających sporą część naszego otoczenia, bowiem dobry, poruszający emocje w mądry sposób film wart jest moim zdaniem więcej niż dziesięć, działających na intelekt dzieł naukowych. Uczy bowiem przez emocje! Dlatego podczas lekcji czy spotkania z rodzicami można wskazać pozycje filmowe opisane powyżej, by pomóc uczniom, a także ich rodzicom uświadomić pewne zaistniałe sytuacje. (B. Cielecka)

O roli filmu w pracy pedagoga i psychologa szkolnego, piszą Beata Łęcka i Krystyna Szczęsna-Witkowska w artykule Na granicy filmu i psychologii, będącym jednocześnie promocją projektu, na który składają się spotkania rozpoczynające się projekcją filmu fabularnego, związanego z problematyką istotną dla rozwoju kompetencji zawodowych nauczycieli w aspekcie pomocy psychologicznej. Film poprzedzony jest krótką prelekcją dotyczącą walorów artystycznych prezentowanego dzieła, wygłaszaną przez specjalistę do spraw edukacji filmowej. Obok opisu podejmowanych działań znajdziemy w tekście tytuły filmów polecanych przez autorkI do wykorzystania w pracy pedagogiczno-psychologicznej.

Szkoła – jako społeczność włączająca – to organizacja, w której swoje potrzeby zaspokajają wszyscy uczniowie. Odbywać się to może w atmosferze bezpieczeństwa, zrozumienia i zaufania, które stanowią podstawę efektywnej współpracy nauczycieli i rodziców. Standardy tej współpracy te same autorki wskazują w artykule Zrozumieć rodzinę i współpracować skuteczniej. Autorki podkreślają, że ważnym aspektem efektywnej współpracy z rodziną jest założenie, że rodzice realizują swoje rodzicielskie funkcje najlepiej jak potrafią. Wszelkie uchybienia wynikają z braku kompetencji, a nie z ich złej woli. Każdy rodzic to osoba z własną historią – traumami, zasobami, wartościami i przekonaniami, które się w jego życiu nagromadziły i znajdują odzwierciedlenie w jego postępowaniu. Warto zatem wsłuchać się w to, co on przekazuje w rozmowie. Od nauczycieli zależy jakość współpracy szkoła – dom, ponieważ to oni są profesjonalistami nie tylko w zakresie merytorycznym czy metodycznym, ale przede wszystkim w zakresie kompetencji komunikacyjnych i społecznych.

A skoro o kompetencjach mowa, to warto przeczytać artykuł Anny Dzięgiel Rozwijanie kompetencji kluczowych uczniów, w którym autorka wprowadza Czytelników do scenariuszy poświęconych rozwijaniu kompetencji kluczowych uczniów na różnych etapach edukacji. Powstały one podczas cyklu warsztatów Kompetencje klucz(owe) do sukcesu w ramach Śląskiej Sieci Szkół Promujących Zdrowie. Znajdziemy tu zatem propozycje zajęć zarówno dla uczniów klas I-III, jak i słuchaczy szkół policealnych. Teksty te stanowią propozycje, które mogą podlegać modyfikacjom, stosownie do potrzeb i możliwości uczniów. Na uwagę zasługują zwłaszcza te, które przeznaczone są do realizacji w klasach integracyjnych oraz szkołach specjalnych, co pokazuje, że każde dziecko może znaleźć swoje miejsce w szkole. Warunkiem jest przygotowanie całego środowiska do pracy z uczniami o specjalnych potrzebach. Jednym z istotnych elementów edukacji włączającej jest architektura szkoły, o czym pisze Agnieszka Skorodzień w artykule Bliskie spotkania z edukacją szkolną – przestrzeń jako narzędzie w nauczaniu, stanowiącym zapowiedź cyklu konferencji Integracja dla edukacji. Przedstawione powyżej teksty pokazują różne perspektywy spojrzenia na szkołę jako element społeczności włączającej, czyli takiej, w której jest miejsce dla każdego ucznia, bez względu na jego ograniczenia, ponieważ dzięki mądrym, doświadczonym i docenianym nauczycielom i pedagogom może się czuć w niej bezpieczny, potrzebny i ważny.

Do pobrania:

AKME – numer 6/2019

 


 

Numery archiwalne:

AKME – numer 5/2017

AKME – numer 4/2015

AKME – numer 3/2014

AKME – numer 2/2014

AKME – numer 1/2013

Opublikowano 30 kwietnia 2019
Wróć