Interwencja kryzysowa

Interwencja kryzysowa

Aktualności «  Archiwum «  
O programie «  O zespole «  
Zrealizowano «  
Współpracujemy z... «  Zaprosili nas «  
Media o nas «  
Artykuły «  Galeria zdjęć «  
Kontakt «  

Myśli suicydalne – fantazje, myśli, plany, urojenia na temat własnej śmierci.
Mogą to być myśli o swoim pogrzebie, wyobrażenia zadania sobie śmierci itp.

Próba samobójcza zamierzone działanie mające na celu śmierć lub doprowadzające do niej w przypadku braku interwencji osób trzecich.
Samobójstwo jest ważnym problemem społecznym, może dotknąć każdą rodzinę. W skali światowej życie odbiera sobie codzienne około 200 osób. W Stanach Zjednoczonych samobójstwo zajmuje ósme miejsce na liście najczęstszych przyczyń śmierci. Największy wzrost liczby samobójstw w ciągu ostatnich 30 lat wystąpił w grupie osób od 15-24 roku życia. Liczba samobójstw wśród mężczyzn jest mniej więcej czterokrotnie wyższa niż wśród kobiet. W latach 1950-1958 trzykrotnie wzrosła liczba samobójstw wśród dorastającej młodzieży.
Samobójstwo jest obecnie najczęstsza (po wypadkach) przyczyną śmierci wśród dzieci i nastolatków.

Przyczyny samobójstw

Cechy samobójstwa ludzi młodych różnią się znacznie od samobójstwa osoby dorosłej. Samobójstwo takie może:

  • mieć podłoże romantyczne i idealistyczne;
  • może być efektem impulsu, porywu gniewu, irytacji;
  • może być wynikiem niskiej samooceny.

Motywy prób samobójczych młodzieży

  • Zemsta – złość, wrogość połączona z pragnieniem wzbudzenia w innych poczucia winy (połączona z typową dla młodych impulsywnością).
  • Izolacja – osoba izolowana społecznie czuje się niezdolna, aby dopasować się do społeczności. Uważa, że nikogo nie obchodzi i nikt nie będzie po niej płakał.
  • Beznadziejność – poczucie uwięzienia w sytuacji, nad którą człowiek nie ma kontroli i z której nie może uciec (np. ciąża u nastolatek, alkoholizm w rodzinie).
  • Niepowodzenie – często wyolbrzymione i mające niewiele wspólnego z rzeczywista sytuacją.
  • Strata – uważana za najpoważniejszą przyczynę samobójstw. Obiekt straty może być realny (śmierć lub odejście osoby, koniec związku) lub symboliczny (poczucie własnej wartości, celu w życiu) lub wyimaginowany.
  • Depresja – wpływa na zachowanie, emocje, sposób myślenia i stan fizyczny. Jest to najważniejsza przyczyna samobójstw wśród młodych ludzi.

Czynniki zwiększające ryzyko samobójstwa

  • Cechy osobowości takie jak wycofanie, perfekcjonizm, słaba kontrola emocji, agresja, brak zaufania, poczucie beznadziejności.
  • Obciążenia rodzinne - występowanie w rodzinie chorób psychicznych, samobójstw wśród bliskich, rozpad rodziny, przemoc, molestowane.
  • Wcześniejsze zachowania samobójcze. Nie można stwierdzić, że każda osoba, która przeżyła próbę samobójczą będzie próbowała ponownie. Ryzyko jest poważne.
  • Stresujące wydarzenia – poczucie odrzucenia, złość, wstyd, chęć zemsty i odegrania się.
  • Czynniki społeczne i kulturowe – zmiana ról społecznych mężczyzn kobiet, rozpad małżeństw, niepewność poprzez zmiany w zatrudnieniu i dostępie do edukacji.
  • Kontakt z zamachem samobójczym innej osoby
    Styczność z samobójcą w obrębie własnej rodziny, przyciął, gwiazd show-biznesu, opisy mediach.
  • Brak dostępu do źródła wsparcia.
  • Łatwy dostęp do substancji i narzędzi ułatwiających popełnienie samobójstwa.
  • Postrzeganie śmierci jako wybawienia od cierpienia.
  • Nasilenie się nienawiści do siebie.

Sygnały ostrzegawcze

Wiele z nich może być łatwo zaklasyfikowanych jak przejawy młodzieńczego buntu.

  • Około 80 % młodych samobójców sygnalizuje swoje problemy.
  • Utrata zainteresowania nauką, rozkojarzenie.
  • Utrata w niedalekiej przeszłości kogoś bliskiego na skutek śmierci, rozwodu lub separacji.
  • Uwagę osoby całkowicie zaprząta rocznica jakiejś wyjątkowo bolesnej straty.
  • Tematyka śmierci pojawia się w pracach pisemnych i plastycznych.
  • Doświadczenie przewlekłego lub ostrego stresu w związku z ważnymi problemami.
  • Doświadczanie dojmującego uczucia bezradności.
  • Izolacja od innych – zrywanie przyjaźni, rozdawanie rzeczy.
  • Zmiany nastroju, zachowania kompulsywne, "igranie" z nieszczęściem, wypowiedzi dotyczące bezsensu życia i życia pozagrobowego.

Samobójstwo – emocje u innych

  • lęk o własne życie, konfrontacja z własną śmiertelnością;
  • prowokuje myślenie o własnej śmierci;
  • prowokuje myślenie o własnym życiu.

Samobójstwa – pierwsza pomoc

  • odczarować myślenie, oswoić leki, nie tłumić ich;
  • porozmawiać o mitach na temat samobójstw (próba odwagi, tchórzostwo);
  • otwierając problem nie robimy dziecku krzywdy;
  • dzieci oczekują aby z nimi porozmawiać, musimy być w tym doświadczeniu, pokazać ze dla nas tez jest to trudne, że jesteśmy gotowi to unieść.

Mity dotyczące samobójstw – czyli co niekonieczne jest prawdą

  • ludzie którzy mówią o samobójstwie rzadko je popełniają;
  • nie ma związku pomiędzy alkoholizmem a zachowaniami samobójczymi;
  • samobójstwo jest aktem nieracjonalnym – jeżeli spojrzeć na nie z perspektywy tej osoby to są racjonalne;
  • jeżeli rozmawiamy o samobójstwie wprost, torujemy drogę do jego popełnienia;
  • jeżeli ktoś raz myślał o samobójstwie lub próbował je popełnić zawsze będzie do niego wracał;
  • wszyscy samobójcy są ludźmi głęboko depresyjnymi;
  • samobójcy rzadko szukają pomocy.

Czynniki ochronne

  • dobre relacje z członkami rodziny;
  • wsparcie ze strony rodziny;
  • dobrze rozwinięte umiejętności społeczne;
  • wiara w siebie, dobre mniemanie o swojej sytuacji i osiągnięciach;
  • umiejętność poszukiwania pomocy gdy zaczynają się trudności (np. w nauce);
  • otwartość na doświadczenia innych ludzi i ich sposoby rozwiązywana problemów;
  • otwartość na nowa wiedzę;
  • integracja społeczna np. poprzez uczestniczenie w zajęciach sportowych, spotkaniach w różnych klubach i organizacjach;
  • dobre relacje z nauczycielami i innymi dorosłymi.

Opracowanie na podstawie
R. K. Jamek, Burt E. Gilliand "Strategie interwencji kryzysowej" oraz materiałów edukacyjnych ze szkoleń Stowarzyszenia Interwencji i Pomocy Psychologicznej "Vivos Voco" w Krakowie

Ewa Kustwan-Mróz
Joanna Sylwester
konsultanci ROM-E Metis w Katowicach

Opublikowano 20 lipca 2009

Oceny: 4 / 87 głosów

Kiepski Bardzo dobry

Wróć