przejście na emeryturę po okresie pobierania renty

W przypadku osób pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy, z dniem osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego ZUS z urzędu przyznaje emeryturę. Nie ma potrzeby składania w tej sprawie wniosku. ZUS z urzędu obliczy emeryturę, porówna ją z dotychczas wypłacaną rentą i będzie wypłacał świadczenie w korzystniejszej wysokości. Jeśli np. dotychczasowa renta była wyższa niż ustalona wg nowych zasad emerytura, to ZUS będzie wypłacał emeryturę w wysokości dotychczasowej renty.

Emerytura nie zostanie przyznana z urzędu, jeśli renta zostanie wcześniej zawieszona. Wówczas konieczne będzie złożenie wniosku o emeryturę. W takim przypadku sam wnioskodawca decyduje, kiedy złożyć wniosek. Należy jednak pamiętać, że w przypadku zawieszenia renty i przyznania emerytury na wniosek nie obowiązuje gwarancja wypłaty korzystniejszego świadczenia.

Warto w tym miejscu wyjaśnić zasady waloryzacji środków zapisanych na koncie ubezpieczonego i na subkoncie, która ma wpływ na wysokość emerytury powszechnej.
Waloryzacja polega na pomnożeniu zewidencjonowanych kwot składek odpowiednio na koncie i subkoncie przez wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik waloryzacji składek i kapitału początkowego na koncie ubezpieczonego ogłaszany jest przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do 25-go dnia miesiąca poprzedzającego termin waloryzacji. Wskaźnik waloryzacji dla środków zapisanych na subkoncie ogłaszany jest przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do 15 maja każdego roku.
Zapisane na koncie i subkoncie kwoty, w tym również kapitał początkowy, podlegają przede wszystkim waloryzacjom (podwyżkom) rocznym, które są przeprowadzane od 1 czerwca każdego roku kalendarzowego, przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji ogłoszonego za poprzedni rok. Operacji tej podlegają kwoty zapisane na koncie i subkoncie na dzień 31 stycznia roku, za który przeprowadzamy waloryzację, powiększone o kwoty z tytułu wcześniejszych waloryzacji.
Do ustalenia podstawy obliczenia emerytury przyjmujemy kwoty zapisane na koncie i subkoncie, jednak nie wszystkie z nich możemy objąć waloryzacją roczną. W związku z tym przeprowadzamy jeszcze waloryzację kwartalną. Obejmuje ona odrębnie zwaloryzowane składki i kapitał początkowy na koncie oraz środki na subkoncie. Waloryzacja kwartalna obejmuje składki na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowane na koncie i subkoncie po 31 stycznia roku, za który przeprowadziliśmy ostatnią waloryzację roczną. Waloryzacji kwartalnej podlega kwota składek zewidencjonowanych na ostatni dzień pierwszego miesiąca kwartału, za który jest przeprowadzana, powiększona o kwoty uzyskane w wyniku poprzednich waloryzacji kwartalnych.
Wskaźniki waloryzacji składek za poszczególne kwartały są bardzo zróżnicowane, i tak wskaźnik za I kwartał jest dużo wyższy niż wskaźniki za II, III i IV kwartał oraz wskaźnik waloryzacji rocznej.
W sytuacji gdy wniosek o emeryturę zostanie złożony w czerwcu, kwoty zwaloryzowane rocznie nie będą objęte podwyżkami kwartalnymi (w tym przede wszystkim wskaźnikiem waloryzacji za I kwartał), ponieważ zostały już zwaloryzowane rocznie. Oznacza to, że zwaloryzujemy kwartalnie jedynie składki nie objęte waloryzacją roczną i w dodatku będą to jedynie waloryzacje za II, III i IV kwartał, bez bardzo korzystnej waloryzacji za I kwartał. W praktyce taki sposób liczenia oznacza, że emerytura obliczona na wniosek złożony w czerwcu może być niższa, niż w przypadku wniosku złożonego w innym miesiącu. Dlatego została wprowadzona zmiana w przepisach, która w przypadku złożenia wniosku o emeryturę w czerwcu pozwala na obliczenie emerytury tak jak emeryturę majową, jeśli będzie ona korzystniejsza.
Natomiast jeśli wniosek o emeryturę zostanie złożony w III kwartale, np. w lipcu, to przy wyliczeniu wysokości świadczenia oprócz waloryzacji rocznej zostanie także przeprowadzona waloryzacja kwartalna, wg zwykle korzystnego wskaźnika waloryzacji za I kwartał danego roku.

Przed podjęciem decyzji o przejściu na emeryturę warto skorzystać z możliwości obliczenia prognozowanej wysokości emerytury w różnych wariantach, w zależności od daty złożenia wniosku. W tym celu zachęcam do skorzystania z usług doradców emerytalnych, dostępnych w każdej placówce ZUS, także w formule e-wizyty.

Po ustaniu renty z tytułu niezdolności do pracy ubezpieczenie zdrowotne trwa nieprzerwanie jeszcze 30 dni.

Anna Sobańska-Waćko
9 kwietnia 2026, 10:32