Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny „Metis” w Katowicach
Jednostka oświatowa Samorządu Województwa Śląskiego akredytowana przez Śląskiego Kuratora Oświaty
  1. Strona główna
  2. Programy

Praca nauczycieli w szczególnym charakterze do 2008 roku, a rekompensata za ten okres pracy.

Dzień dobry.
Bardzo proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Czy prawdą jest, że w przypadku odmowy emerytury pomostowej, ale spełnieniu kryteriów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, osoba może ubiegać się o rekompensatę, która jest odszkodowaniem za utratę możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę?
Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne nie jest wcześniejszą emeryturą, a w 2023 roku nie było wcześniejszej emerytury nauczycielskiej.
Z góry dziękuję za odpowiedź.

Fakt otrzymania decyzji odmawiającej prawa do emerytury pomostowej nie oznacza, że zostanie przyznana rekompensata. Brak prawa do emerytury pomostowej jest jednym z kilku warunków ( a nie jedynym), jakie należy spełnić, aby uzyskać prawo do rekompensaty.
Rekompensata za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje osobie urodzonej po 31 grudnia 1948 r., która spełnia następujące warunki:
- przed 1 stycznia 2009 r. pracowała w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 15 lat,
- nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury, np. z Karty Nauczyciela, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, emerytury pomostowej,
- wystąpi z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn).

Warunki niezbędne do nabycia prawa do rekompensaty są określone w art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych (tekst jednolity: Dz.U.2024.1696). treść tego przepisu jest następująca:
"Art. 21.
1. Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2009 r. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
2. Rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych."


Natomiast wpływ skorzystania z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego na prawo do rekompensaty został uregulowany w art. 17 ust. 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Przepis ten jednoznacznie stwierdza, że w przypadku skorzystania z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego nie przysługuje prawo do rekompensaty:
"art. 17 ust. 2  W przypadku skorzystania z prawa do świadczenia nie przysługuje prawo do rekompensaty, o której mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych."

Anna Sobańska-Waćko
2 grudnia 2025, 12:43