Prawo do emerytury z rekompensatą.

Fakt otrzymania decyzji odmawiającej prawa do emerytury pomostowej nie oznacza, że zostanie przyznana rekompensata. Brak prawa do emerytury pomostowej jest jednym z kilku warunków (a nie jedynym), jakie należy spełnić, aby uzyskać prawo do rekompensaty.

Decyzje są wydawane w konkretnych sprawach, są odpowiedzią na konkretny wniosek o dane świadczenie. Decyzja rozstrzyga wyłącznie daną sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. To, jakie zapisy znajdują się w decyzji dot. świadczeń emerytalno-rentowej jest określone w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja w danej konkretnej sprawie nie może zawierać informacji o innych świadczeniach, niż to, o którym była mowa we wniosku.

Rekompensata za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje osobie urodzonej po 31 grudnia 1948 r., która spełnia następujące warunki:
- przed 1 stycznia 2009 r. pracowała w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 15 lat,
- nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury, np. z Karty Nauczyciela, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, emerytury pomostowej,
- wystąpi z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn).

Nie ma odrębnego wniosku o rekompensatę. Rekompensata stanowi dodatek do kapitału początkowego i łącznie z tym kapitałem podlega waloryzacji. W efekcie powiększa podstawę obliczenia emerytury.

Osoba ubiegająca się o rekompensatę powinna do wniosku o emeryturę dołączyć świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wystawione przez pracodawcę, u którego była zatrudniona lub przez jego następcę prawnego, na podstawie posiadanej przez ten podmiot dokumentacji osobowej. To na podstawie tego dokumentu ZUS może potwierdzić okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Dodatkowo ZUS analizuje wszystkie informacje zawarte w aktach i systemie informacyjnym, np. weryfikuje, czy wnioskodawca miał ustalone prawo do wcześniejszej emerytury, emerytury pomostowej czy nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jeśli np. wnioskodawca miał ustalone prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego lub wcześniejszej emerytury nauczycielskiej, to nie może skorzystać z rekompensaty.

Anna Sobańska-Waćko
21 listopada 2025, 10:11