Ochrona prawa do rekompensaty.
Dzień dobry.
Uprzejmie proszę o wyjaśnienie kwestii: kogo dotyczy ochrona prawa do rekompensaty?
Warto zaznaczyć, że nowelizacja ustawy o emeryturach pomostowych wprowadziła zmiany, które chronią prawo do rekompensaty dla niektórych grup zawodowych, na przykład nauczycieli, którzy nabyli prawo do wcześniejszej emerytury, wprowadzonej w 2024 r.To ważna zmiana, ponieważ osoby pracujące w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, które spełniły wymóg 15 lat pracy, ale nie skorzystały z emerytury pomostowej, bo nie pracowały w szczególnym charakterze po 2008 r. (np. na rzecz nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego), nadal mogą ubiegać się o rekompensatę, po przejściu na emeryturę powszechną.
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Ustawa z 28 lipca 2023 r., nowelizująca ustawę o emeryturach pomostowych, wprowadziła zmiany, które usunęły wymagania dotyczące wykonywania prac w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r. Znowelizowane przepisy dały możliwość nabycia prawa do emerytury pomostowej osobom znacznie młodszym niż osoby korzystające z tego świadczenia wcześniej (przed 2024 r.). Obecnie osoby ubiegające się o emeryturę pomostową mogły rozpocząć wykonywanie takiej pracy dopiero po 31 grudnia 2008 r.
Dzięki tej zmianie prawo do emerytury pomostowej mogą nabywać kolejne roczniki pracowników zatrudnionych przy pracach z ustawy o emeryturach pomostowych bez ryzyka, że nie nabędą prawa do wcześniejszego świadczenia tylko dlatego, że nie pracowały w określonych warunkach przed 1 stycznia 1999 r. Aby mieć prawo do emerytury pomostowej, w dalszym ciągu trzeba spełniać łącznie pozostałe warunki przyznania tego świadczenia.
W części, dotyczącej rekompensaty ustawa nowelizująca z 23 lipca 2023 r. wprowadziła zmiany w art. 21. Przepis ten po wprowadzonych zmianach brzmi następująco:
"Art. 21.
1. Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2009 r. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
2. Rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych."
Z zapisu tego wynika jednoznacznie, że aby skorzystać z rekompensaty, należy posiadać staż 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, przebytych przed 1 stycznia 2009 r. Osobom, które mają ustalone prawo do emerytury pomostowej lub innych wcześniejszych emerytur, np. do wcześniejszej emerytury nauczycielskiej, rekompensata nie przysługuje.
Natomiast wpływ skorzystania z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego na prawo do rekompensaty został uregulowany w art. 17 ust. 6 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Przepis ten jednoznacznie stwierdza, że w przypadku skorzystania z prawa do świadczenia nie przysługuje prawo do rekompensaty.
Reasumując, teza jaką przedstawiła Pani w pytaniu nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym.
Anna Sobańska-Waćko
24 października 2025, 10:29
Indywidualne
Rady Pedagogiczne
Indywidualne