Praca na świadczeniach kompensacyjnych

Przepisy dotyczące nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych wskazują, w jakim przypadku podjęcie pracy będzie skutkowało zawieszeniem świadczenia. Otóż co do zasady, prawo do świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu – bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu – w razie podjęcia pracy (nie tylko w charakterze nauczyciela) w placówkach oświatowych wymienionych w art. 1 ustawy – Karta Nauczyciela. Powyższe dotyczy stosunku pracy – zawieranego na podstawie umowy o pracę.
Zawarcie umowy o pracę z innym podmiotem, niewymienionym w art. 1 Karty nauczyciela nie spowoduje zawieszenia prawa do NSK, pod warunkiem że nie zostaną przekroczone dopuszczalne kwoty przychodu.
Podpisanie umowy cywilno-prawnej, jaką jest np. umowa zlecenia, czy to z placówką oświatową czy też z innym podmiotem również nie powoduje zawieszenia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. W tym przypadku także ważny jest przychód uzyskiwany z takiej umowy, ponieważ po przekroczeniu określonych przepisami kwot świadczenie zostanie zmniejszone lub zwieszone.

Różnica w wysokości nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz wcześniejszej emerytury nauczycielskiej wynika z różnych sposobów obliczenia tych dwóch świadczeń.

Wysokość nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego obliczymy poprzez podzielenie kwoty (podstawy), od jakiej obliczamy emeryturę, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat. Średnie dalsze trwanie życia ustala się na podstawie specjalnej tablicy, obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o świadczenie.
Podstawa obliczenia NSK to suma:
- składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem ich waloryzacji, zapisanych na indywidualnym koncie w ZUS do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata świadczenia kompensacyjnego,
- zwaloryzowanego kapitału początkowego.
W przypadku osób które są członkiem otwartego funduszu emerytalnego, składki na ubezpieczenie emerytalne zapisane na koncie ubezpieczonego zwiększymy poprzez pomnożenie ich wskaźnikiem korygującym 19,55/12,22.

Wysokość wcześniejszej emerytury nauczycielskiej wyliczamy przez podzielenie podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na tę emeryturę danego ubezpieczonego.
Z chwilą wydania decyzji w sprawie ustalenia prawa do nowej emerytury nauczycielskiej środki z subkonta (wraz z przekazanymi środkami z OFE) są przenoszone na konto ubezpieczonego i biorą udział w ustaleniu wysokości świadczenia, a subkonto jest zamykane.
Podstawę obliczenia nowej emerytury nauczycielskiej stanowi zatem suma:
- składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem ich waloryzacji, zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury,
- zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz
- zwaloryzowanych środków zewidencjonowanych na subkoncie (przeniesionych na konto ubezpieczonego).

Anna Sobańska-Waćko
25 września 2025, 09:05