| “Edukacja humanitarna w profilaktyce szkolnej” Aula ŚLWSZ K-ce ul. Francuska 12 16 listopada 2004r. |
UCHODŹCY W LICZBACH 2001 Na początku roku 2001 liczba osób pod opieką UNHCR wynosiła 21.1 miliona, w tym 12.1 miliona uchodźców (57%), 0.9 miliona osób ubiegających się o status uchodźcy (4%), 0.8 miliona repatriantów (4%), 5.3 miliona uchodźców wewnętrznych (25%), 0.4 miliona uchodźców wewnętrznych, którzy powrócili do swoich domów (2%) oraz 1.7 miliona innych osób (8%). Oznacza to, że jedna na 284 osoby na świecie jest uchodźcą. Największy wzrost liczby uchodźców w 2000 roku miał miejsce w Pakistanie, gdzie liczba nowoprzybyłych uchodźców afgańskich przekroczyła 800.000 osób. Afgańczycy stanowią największą grupę uchodźczą na świecie: 3.6 miliona uchodźców z tego kraju stanowi 30 % wszystkich uchodźców. Mieszkańcy Burundi (w Afryce Centralnej) stanowią drugą co do wielkości grupę uchodźców ( 567 tysięcy osób).
###### LICZBA OSÓB OBJĘTYCH MANDATEM UNHCR
Region | 1 stycznia 1999 | 1 stycznia 2000 | 1 stycznia 2001
Afryka | 6.284.950 | 6.250.540 | 5.336.000
Azja | 7.474.740 | 7.308.860 | 8.444.500
Europa | 6.212.620 | 7.285.800 | 5.648.700
Ameryka Łacińska i Karaiby | 102.400 | 90.170 | 575.610
Ameryka Północna | 1.305.400 | 1.241.930 | 1.045.200
Oceania | 79.510 | 80.040 | 76.000
RAZEM | 21.459.620 | 22.257.340 | 21.126.010
Kraje, w których znajduje się największa liczba uchodźców to Pakistan (2 miliony osób), Iran (1,9 miliona) oraz Niemcy (900,000 osób). Wielkim wyzwaniem dla UNHCR jest sprostanie nowemu charakterowi kryzysów uchodźczych. Konwencja Genewska nie zapewnia międzynarodowej ochrony uchodźcom wewnętrznym (osobom, które uciekają przed prześladowaniami, ale nie opuszczają terytorium własnego kraju). UNHCR może pomóc tej grupie ludzi na podstawie umów z władzami krajów, w których występuje problem uchodźców wewnętrznych. Na świecie żyje około 20 – 25 milionów uchodźców wewnętrznych. Około 5,6 miliona z nich pozostaje pod opieką UNHCR. Liczba wniosków o przyznanie statusu uchodźcy złożona w 39 uprzemysłowionych krajach świata spadła z 648.300 w roku 1999 do 629.800 w 2000, co stanowi 3-procentowy spadek.
LICZBA WNIOSKÓW O PRZYZNANIE STATUSU UCHODŹCY ZŁOŻONA W POSZCZEGÓLNYCH KRAJACH W ROKU 2000
Kraj azylu | Kraj pochodzenia osoby ubiegającej się o azyl | Liczba wniosków
Niemcy | Jugosławia, Turcja, Irak, Afganistan, Iran | 117.650
USA | Chiny, Haiti, Meksyk, Salwador, Somalia | 91.600
Wielka Brytania | Irak, Jugosławia, Sri Lanka, Afganistan, Iran | 75.680
Holandia | Afganistan, Jugosławia, Irak, Iran, Turcja | 43.900
Belgia | Jugosławia, Rosja, Iran, Albania, Kazachstan | 42.690
Francja | Chiny, Turcja, Kongo, Mali, Sri Lanka | 38.590
Kanada | Pakistan, Sri Lanka, Węgry, Chiny, Argentyna | 34.250
Australia | Irak, Afganistan, Chiny, Indonezja, Indie | 19.400
Austria | Afganistan, Iran, Indie, Irak, Jugosławia | 18.280
Szwajcaria | Jugosławia, Turcja, Bośnia-Herzegowina, Irak, Sri Lanka | 17.610
##### ##### Uchodźcy wewnętrzni: 7,3 miliona Opieka UNHCR obejmuje też osoby znajdujące się w sytuacji podobnej do sytuacji uchodźcy, ale w obrębie własnego państwa. Grupa uchodźców wewnętrznych obejmuje 5,6 mln osób i szybko rośnie. UNHCR wsparło 525.000 Kolumbijczyków, 366.800 mieszkańców Erytrei i 257.500 osób z Angoli. Opieka UNHCR dotyczy także ludności objętej wojną oraz bezpaństwowców (głównie z b. Związku Radzieckiego, którzy nie mogli otrzymać obywatelstwa żadnego z nowo powstałych krajów po upadku ZSRR).
GŁÓWNE GRUPY UCHODŹCÓW WEWNĘTRZNYCH WEDŁUG KRAJU POCHODZENIA (1 STYCZNIA 2001)
Kraj | Uchodźcy wewnętrzni | Uchodźcy wewnętrzni, którzy powrócili do domów w ciągu roku
Afganistan | 758.600 | —
Sri Lanka | 706.500 | —
Azerbejdżan | 572.500 | —
Kolumbia | 525.000 | —
Bośnia-Herzegowina | 518.300 | 59.300
Federacja Rosyjska | 490.700 | 70.000
Erytrea | 366.800 | —
Sierra Leone | 300.000 | 200.000
Gruzja | 272.100 | 300
Jugosławia | 267.500 | —
Angola | 257.500 | —
Liberia | 110.700 | 13.400
UNHCR zapewnia pomoc nie tylko uchodźcom, ale także np. osobom wysiedlonym lub potrzebującym pomocy osobom ubiegającym się dopiero o status uchodźcy a także repatriantom.
OSOBY POD OPIEKĄ UNHCR (według kategorii) 1 STYCZNIA 2001
Region | Uchodźcy | Osoby ubiegające się o status uchodźcy | Repatrianci | Uchodźcy wewnętrzni | RAZEM
Afryka | 3.611.200 | 89.800 | 279.400 | 1.355.600 | 5.336.000
Azja | 5.378.300 | 46.800 | 349.000 | 2.670.400 | 8.444.500
Europa | 2.423.500 | 332.900 | 164.000 | 2.728.300 | 5.648.700
Ameryka Łacińska i Karaiby | 37.900 | 3.400 | 710 | 533.600 | 575.610
Ameryka Północna | 628.700 | 416.500 | — | — | 1.045.200
Oceania | 68.400 | 7.200 | — | 400 | 76.000
RAZEM | 12.148.000 | 896.600 | 793.110 | 7.288.300 | 21.126.010
Pod koniec 2000 roku, na terenie Azji znajdowała się największa grupa uchodźców (44.3% wszystkich uchodźców na świecie), następnie w Afryce (29.7%), Europie (19.9%), Ameryce Północnej (5.2%), Oceanii (0.6%) oraz Ameryce Łacińskiej i na Karaibach (0.3%).
KRAJE POCHODZENIA UCHODŹCÓW W 2000 r. (dziesięć największych grup)
Kraj pochodzenia | Kraj otrzymania azylu | Liczba uchodźców w sumie
Afganistan | Pakistan, Iran | 3,567,200
Burundi | Tanzania | 567,000
Irak | Iran | 497,400
Sudan | Uganda, Kongo, Etiopia, Kenia, Republika Środkowej Afryki, Czad | 485,500
Bośnia-Herzegowina | Jugosławia, Chorwacja | 454,700
Somalia | Kenia, Etiopia, Jemen, Dżibuti | 441,600
Angola | Zambia, Kongo, Namibia | 421,200
Sierra Leone | Gwinea, Liberia | 401,800
Erytrea | Sudan | 377,100
Wietnam | Chiny | 369,100
Tabela nie obejmuje około 3.8 miliona Paslestyńczyków, którzy objęci są osobnym mandatem UNRWA (United Nations Relief and Works Agency for Palestine in the Near East). Jednakże Palestyńczycy znajdujący się poza obszarem działania UNRWA (Irak, Libia) zostali uwzględnieni w tabeli. ##### ##### Repatrianci: 793,110 UNHCR przeprowadziło w roku 2000 wiele akcji repatriacji uchodźców – powrotu w ojczyste strony. Większość uchodźców wraca do swoich domów, kiedy tylko pozwala na to sytuacja w ich kraju. Zdaniem UNHCR dobrowolna repatriacja jest najlepszym rozwiązaniem problemu uchodźców. W roku 2000 UNHCR pomogło 793.110 osobom w powrocie do domu. Często UNHCR zapewnia im transport i pakiet “na nową drogę życia”, który zawiera podstawową praktyczną pomoc taką jak pieniądze, nasiona, narzędzia. Czasem UNHCR pomaga też odbudowywać domy, szkoły, szpitale czy drogi. W roku 1999 grupa repatriantów liczyła aż 2,5 miliona osób (przyczyną tak ogromnego wzrostu liczby repatriantów było zakończenie kryzysu w Kosowie). W latach 90. głównymi grupami repatriantów byli mieszkańcy Afganistanu, Mozambiku, Iraku, Kambodży, Bośni, Rwandy, Angoli, Kosowa i Timoru.
GŁÓWNE DOBROWOLNE GRUPY REPATRIANTÓW W 2000 ROKU
Kraj powrotu (zwykle kraj pochodzenia uchodźców) | Kraje tymaczasowego schronienia | Liczba repatriantów
Afganistan | Iran, Pakistan | 292.500
Jugosławia | Szwajcaria, Macedonia, Bośnia-Herzegowina | 124.500
Erytrea | Sudan | 68.000
Somalia | Etiopia | 53.900
Wschodni Timor | Indonezja | 48.500
Liberia | Wybrzeże Kości Słoniowej, Gwinea | 42.400
Sierra Leone | Gwinea, Liberia | 40.900
Rwanda | Kongo | 26.300
Chorwacja | Jugosławia, Bośnia-Herzegowina | 20.700
Bośnia-Herzegowina | Jugosłavia, Chowracja | 18.700
Wnioski o status uchodźcy: 896,600 Osoby, które zmuszone są do ucieczki z własnego kraju mogą ubiegać się o status uchodźcy w innym kraju. Ubieganie się o status uchodźcy pozwala na otrzymanie ochrony prawnej i wsparcia materialnego od kraju goszczącego. W ciągu ostatnich 50 lat miliony ludzi na świecie otrzymało status uchodźcy. 1 stycznia 2001 roku na całym świecie złożonych było około 896,600 wniosków o przyznanie statusu uchodźcy, zaś w rok wcześniej liczba ta wyniosła 1,2 miliona. Znacznie wzrosła natomiast liczba wniosków składana w Polsce. W 1999 roku było to 2864 wniosków, w 2000 roku – 4589. W Niemczech złożono do tej pory 117.650 wniosków o azyl. Jest to kraj, gdzie składanych jest najwięcej wniosków azyl, USA to koleje państwo o największej liczbie składanych wniosków o azyl (91.600), następna jest Szwajcaria (17.610). Odkąd podróżowanie i komunikacja stały się łatwiejsze, liczba osób ubiegających się o status uchodźcy dramatycznie wzrosła. W związku z tym niektóre kraje uprzemysłowione wzmocniły swoje wewnętrzne prawodawstwo oraz kryteria przyznawania statusu uchodźcy. Państwa członkowskie Unii Europejskiej od kilku lat pracują nad „ujednoliceniem” i „zharmonizowaniem” procedur azylowych. |
///////////////////// | ///////////////////////////////
40-530 Katowice ul. Drozdów 21 i 17, tel.: 32/ 209 53 12 lub 14; fax: 32/ 209 53 13, szkolenia: 32/ 251 89 54
///////////////////// | ///////////////////////////////